Sürət Paneli və GPS: Niyə rəqəmlər üst-üstə düşmür?
Rahatlığınız üçün, əgər məqaləni podkast formatında dinləmək istəyirsinizsə, aşağıdakı 'Play' düyməsinə klikləyin.
Sürücülər və avtopark menecerləri tez-tez bir halla qarşılaşırlar: avtomobilin sürət panelindəki göstərici demək olar ki, həmişə GPS izləmə cihazı və ya mobil tətbiqdəki sürətdən daha yüksək olur. Məsələn, magistral yolda spidometr 100 km/saat göstərdiyi halda, GPS cihazınız sürətin cəmi 94 km/saat olduğunu göstərə bilər.
Bu fərq avtomobildəki nasazlıq deyil. Bu, texnologiyaların sürəti fərqli metodlarla hesablamasından və təhlükəsizlik qaydalarından irəli gəlir.
1. Mexaniki tərəf: Spidometr niyə "artıq" göstərir?
Avtomobilin spidometri əslində sizin yola nəzərən real sürətinizi ölçmür. O, transmissiya və ya təkərlərin fırlanma sayını ölçür və xüsusi riyazi düstur vasitəsilə bu dövrləri sürət göstəricisinə çevirir.
Təkər faktoru
Bu düstur təkərlərinizin zavod tərəfindən müəyyən edilmiş standart ölçüdə olduğunu fərz edir. Lakin fiziki amillər bu göstəricini dəyişir:
- Təkər protektorunun yeyilməsi: Təkərin naxışları yeyildikcə onun diametri kiçilir. Kiçik diametrli təkər eyni məsafəni qət etmək üçün daha çox dövr etməli olur ki, bu da spidometrin real sürəti olduğundan daha yüksək göstərməsinə səbəb olur.
Təkər təzyiqi: Aşağı təzyiqli təkərlər də eyni prinsiplə sürət göstəricisinin süni şəkildə artmasına gətirib çıxarır.
2. Hüquqi standart: UN ECE 39 saylı qayda
Azərbaycanda, Avropada və MDB məkanında avtomobil istehsalçıları ciddi dəqiqlik standartlarına tabedirlər. Bunlardan ən əsası UN ECE R39 standartıdır.
Bu qaydaya görə, spidometr heç vaxt real sürətdən aşağı göstərici nümayiş etdirməməlidir. İstehsalçılar təkər yeyilməsi və ya istehsal xətaları nəticəsində qanunu pozmamaq üçün spidometrləri qəsdən bir qədər yüksək kalibrləyirlər. Standarta görə, real sürəti 100 km/saat olan avtomobil paneldə qanuni olaraq 114 km/saat-a qədər (10% + 4 km/saat) sürət göstərə bilər, lakin bu göstərici əsla 99 km/saat ola bilməz.
- Mənbə: UN ECE Regulation No. 39 - Speedometer Equipment
- MDB standartı: GOST R 41.39-99 (Region üzrə uyğunlaşdırılmış standart)
3. Rəqəmsal tərəf: GPS niyə "real" sürəti göstərir?
Mexaniki spidometrdən fərqli olaraq, GPS sürəti iki dəqiq coğrafi koordinat arasında qət edilən vaxtı ölçərək təyin edir.
Atom saatlarından və peyk trianqulyasiyasından istifadə etdiyi üçün, keyfiyyətli GPS qəbuledicisi sabit sürətlə hərəkət zamanı 0.2 km/saat dəqiqliklə nəticə verir. GPS göstəricisi təkərin təzyiqindən, yeyilməsindən və ya avtomobilin mexaniki vəziyyətindən asılı deyil.
4. Avtopark monitorinqi üçün bu nə dərəcədə vacibdir?
Peşəkar avtopark operatorları üçün yalnız sürət panelinə güvənmək qeyri-dəqiq məlumatlara səbəb ola bilər. Yanacaq səmərəliliyi, sürücü davranışı və ya çatdırılma vaxtlarını təhlil edərkən, peşəkar GPS izləmə sistemlərinin təqdim etdiyi məlumatlar "qızıl standart" hesab olunur. Bu, avtomobilin texniki vəziyyətindən asılı olmayaraq məlumatların obyektivliyini təmin edir.
Xülasə: Hansına inanmalı?
- Hüquqi təhlükəsizlik üçün: Sürət panelinə etibar edin. Əgər panelinizdəki sürət həddini aşmırsınızsa, deməli qanun çərçivəsindəsiniz.
- Dəqiq analiz və məlumatlar üçün: GPS izləmə sisteminə etibar edin. O, sizin real hərəkət tempinizi ən dəqiq əks etdirən vasitədir.
Əgər bu və ya digər avtopark monitorinqi (GPS izləmə) suallarınızla bağlı dəstək almaq istəyirsinizsə, "A+A Security"nin peşəkar komandası sizə kömək etməyə hazırdır.
📞 Zəng et: (+994 12) 496 00 56 / (+994 50) 224 80 61
📧 E-poçt: [email protected]